Omgaan met een Borderliner als ouder

Omgaan met iemand die een borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) heeft is complex. Je hebt het gevoel dat je op eieren loopt. Als je volwassen bent is het al moeilijk genoeg om hiermee te handelen. Laat staan een kind: “Hoe moet je als kind in hemelsnaam met iemand omgaan die een borderline persoonlijkheidsstoornis heeft?? En wat als er sprake is van verschillende typen borderline?? Hoe ga je daarmee om?? En wat als deze elkaar ook nog eens overlappen?? Hoe zit het dan?? Moet je je ouder altijd haar zin geven?? Hoe zit het dan met jou?? Wie ben jij dan?? Wie mag jij dan zijn?? Hoe ontwikkel jij dan je eigen identiteit?? Hoe krijg jij herkenning en erkenning??”

De relatie tussen een moeder en een kind is een universele en een van de belangrijkste en invloedrijkste relaties in het leven van een kind, zowel op emotioneel, psychologisch en lichamelijk vlak.

Als een ouder een borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) heeft kan dit voor extreme schade, op allerlei vlak, bij een kind zorgen. Derhalve is het van belang dat als bij een ouder het vermoeden bestaat dat zij een borderliner is dat zij hiervoor behandelt gaat worden, voordat zij voor onherstelbare schade zorgt bij haar kind/kinderen. Een borderliner verkeert nogal eens in een crisis ten gevolge van diepgewortelde angsten, onzekerheden en stemmingswisselingen. Een kind wordt hier maar al te vaak aan blood gesteld. Hiernaast is er vaak sprake van verlatingsangst bij een borderliner. Dit zorgt weer voor instabiele relaties, waarin iemand en ook een kind afwisselend wordt opgehemeld of afgekraakt. Vrolijke buien zijn in het algemeen maar kort van duur. Er hoeft maar iets te gebeuren en de gemoedstoestand van de borderliner slaat volledig om.

“It has been fashionable in some psychiatric and lay circles to blame the mother for whatever goes wrong in development.”

Invloed van borderline op de opvoeding

Wanneer je bent opgevoed door een borderliner als ouder, kan dit je latere relaties nogal eens bemoeilijken. Je komt bijvoorbeeld eerder in een destructieve relatie terecht. 

In het algemeen leer je tijdens je opvoeding allerlei sociale vaardigheden. Sociale vaardigheden die bestaan uit:” Hoe je met anderen dient om  te gaan, normen en waarden, wat wel en niet gepast is, respect etc. 

Een aantal factoren spelen hierin een rol:” Een echtscheiding??  Een vechtscheiding?? Zie jij je ouders en andere familieleden nog??  Heb je te maken met jeugdzorg??  De kinderbescherming of een gezinsvoogd?? Hoe groot is het  gezin waar jij in opgroeit?? Is dit een samengesteld gezin?? Heeft een van je ouders een psychische stoornis??

Een ouder met een borderlinestoornis

Een kind van een borderliner merkt op een gegeven moment dat het bij hem/haar thuis anders gaat dan zijn zijn vriendjes en/of vriendinnetjes. De Borderliner eist en vraagt veel meer aandacht van het kind dan een gemiddelde ouder. De borderliner legt teveel beslag en doet teveel beroep op het kind terwijl dit andersom zou moeten zijn. Het kind zorgt hier voor de ouder. De borderliner denkt rechtlijniger, meer zwart/wit en gaat teveel van zichzelf uit dan vanuit het kind en zijn of haar behoeften. Het kind merkt dat de ouder veel aandacht vraagt en dit kennelijk nodig schijnt te hebben. Deze noden van de ouder beïnvloeden de reacties van het kind. Het kind wordt hier meer de ouder.

Aanpas gedrag van het kind


Het kind leert zich op zeer jonge leeftijd reeds weg te cijferen. Hij past zich teveel aan, aan de situatie waarin het kind verkeert en het leert zichzelf daardoor te verloochenen. Hij/zij  gedraagt zich naar de verwachtingen van zijn/haar ouder.  Er ontstaat een angst bij het kind. Angst om de ouder te verliezen of om door de ouder afgewezen te worden. Het kind is namelijk afhankelijk van zijn ouder, hij/zij heeft namelijk niemand anders. Kortom het kind leert zich op een extreme  ongezonde manier aan zijn ouder aan te passen.

 

Positieve momenten

Soms denk je als buitenstaander dat een kind van een ouder met een borderlinestoornis het niet goed heeft en alleen maar ellende kent. Toch is dat niet zo. In sommige situaties kan het kind zich wel vrij uiten, bewegen en zich gedragen zoals het kind dat graag wil. Maar dan moet het wel passen in het straatje van de ouder. Dit zie je als de borderline ouder en het kind gelijke interessen hebben. Er lijkt geen vuiltje aan de lucht. De ouder ziet er lief en zorgzaam uit. Doch lijkt het voor het kind alsof alles normaal verloopt, omdat het kind niet beter weet. 

Het kind weet niet beter

Het kind weet niet beter dan, zoals het opgevoed wordt dat, dat normaal is en bij iedereen gelijk is. De hersenen van een kind ontwikkelt zich in de eerste levensjaren. De eerste vier jaren zijn daarom van cruciaal belang. Wat hier in vastgelegd wordt zijn de grondleggers voor de rest van het leven van het kind. Zowel de positieve als de negatieve ervaringen. Het kind leert in deze jaren de ouder te imiteren, het kind kopieert de ouder en leert daarvan. Het kind beschouwt dit als normaal omdat het nog geen vergelijkingsmateriaal heeft. Dit ziet en hoort het kind pas in een veel later stadium, maar dan is de schade reeds geschiedt. 

Het kind is tolerant en heel loyaal naar zijn ouders toe. De vader wordt als held gezien en de moeder wordt op handen gedragen. De ouder wordt door het kind bewondert en als een ander iets verkeerd over de ouder durft te zeggen dan wordt deze ouder door het kind verdedigt. Als er iets verkeerd mocht gaan dan is het kind eerder geneigd om zichzelf daarvan de schuld te geven.

Verdringing

Het kind leert in zijn  jonge jaren dingen en gebeurtenissen te verdringen, te onderdrukken.  Hoe meer het kind zich aanpast, hoe minder het de onderdrukking opmerkt, hoe langer deze zal voortduren, en hoe meer “positieve” perioden er lijken te  zijn. Dit alles kan ervoor zorgen dat het kind pas op volwassen leeftijd beseft dat zijn/haar jeugd niet helemaal klopte. Dit besef kan komen wanneer je reeds de leeftijd van dertig of veertig al bent gepasseerd. Zodra dat besef er komt, kan het gebeuren dat alsnog een beerput van emoties en slechte herinneringen open gaat. Gelukkig ben je als volwassene in staat om hiermee beter om te gaan, in tegenstelling tot het kleine meisje of jongetje dat je toen wa

Maar wat is nu verdringing:”  Het kind mag van zijn borderline ouder bepaalde emoties niet tonen. Emoties zoals woede of blijdschap. Het uitbundig lachen zodat de tranen in je ogen schieten. Het kind leer deze te verdringen. Ondanks dat de gevoelens een normale reactie zijn. Als jou iets aangedaan wordt mag je kwaad worden en de woede in je lichaam voelen.  Je voelt iets, wat een natuurlijke reactie is op hetgeen is gebeurt, maar je “mag” het van je ouder niet voelen of tonen omdat je hem of haar daarmee zou kunnen kwetsen, dus stop je het weg waarmee je je eigen gevoelens ontkent.

Bij verdringing gaat het niet om de waarheid, maar om het vermijden van “oude” pijn. Je wéét dat als je je woede toont, je ouder boos op jou wordt. En dan komt je bestaansrecht weer in gevaar. Zelfs als volwassene kan dit nog lang door blijven dreunen. Het brein van een kind is nog lang niet volledig ontwikkeld en kan niet met overweldigende gevoelens omgaan. Dus kiest het kind voor verdringing daarvan. Wat vroeg of laat, in je volwassen leven, weer naar boven komt drijven. Dan ben je sterk genoeg om de emoties van toen alsnog te voelen, aan te kunnen en te verwerken. Dan overwin je alsnog de angst van het vroegere kind in je.

 

Emotionele tekortkomingen

Als kind van een borderliner hoef je niet persé een volledig slechte jeugd gehad te hebben. Er kunnen ook fijne momenten geweest zijn. De ouder kan ook lief zijn. Juist het steeds wisselende karakter van de ouder met borderline  brengt dit teweeg en veroorzaakt een chaotische omgeving waarin het kind niet weet waar het aan toe is.

Waar het om gaat, is dat je als kind zijnde voornamelijk op emotioneel vlak tekort gekomen bent. Wellicht kreeg je als kind wel volop speelgoed en maakte je leuke uitjes; het kan voor de ouder gemakkelijker zijn om materiële zaken weg te geven dan zich met emoties bezig te houden. Maar je échte behoeften en gevoelens waren en zijn taboe. Die mag je niet tonen als deze  gevoelens de ouder met borderline van streek kunnen maken. 

Wat je zelf niet hebt, kun je ook niet geven

Een ouder met borderline die zelf moeite heeft om het leven aan te kunnen, zal dit ook niet kunnen doorgeven aan het kind. Een ouder die zelf geen of weinig liefde en aandacht kreeg, zal dit in het algemeen ook niet aan het kind kunnen geven. Sterker nog: die ouders zullen bij het kind proberen te halen wat ze zelf gemist hebben.

Snel opgeven en steeds weer van banen en relaties wisselen, kan het vermogen van het kind om door te zetten verminderen. Niet met geld kunnen omgaan, kan bij het volwassen kind financiële problemen veroorzaken. Door geen verantwoordelijkheid nemen, leert het kind niet zelfstandig in het leven te staan. Wat je zelf niet hebt, kun je ook niet geven.

Moeders met borderline

Het krijgen van kinderen kan zeker afgeraden worden aan borderline patiënten. Niets is voor een kind zo onveilig als een moeder met stemmingswisselingen en dissociatief (zeer afwezig) gedrag. De moeder is vaak emotioneel onvoldoende onbeschikbaar voor haar kind, kan haar eigen leven niet op orde krijgen door persoonlijke problematiek en in sommige gevallen is er een groot risico op psychisch of lichamelijk geweld. Er is ook een verband gevonden met borderline en het Syndroom van Münchhausen by Proxy. Het kind kan als reddingsboei behandeld worden of mede-afhankelijk worden. Dit beperkt een gezonde ontwikkeling. Bovendien zijn veel 

borderline patiënten zelf verwaarloosd en/of hebben ze onvoldoende grenzen gekregen in hun jeugd. Ze mochten te veel, of juist te weinig en hebben veel te verduren gekregen. De kans is dan groot dat de moeder haar eigen opvoeding overdraagt op haar kind en het kind betrekt bij bijbehorend borderline-gedrag. Het kind wordt dan afwisselend opgehemeld of juist uitgescholden, wat erg schadelijk is voor het zelfbeeld van een kind, en met name pubers.

Mogelijke gevolgen

In zeer ernstige gevallen wordt het kind betrokken bij zelfmoordpogingen of suïcidaal gedrag, mishandelingen door de moeder of krijgt het te maken met de verslavingsproblematiek van de moeder. Dit heeft bij het kind grote gevolgen, zoals hechtingsproblemen, gedragsproblematiek of het kind ontwikkelt dan zelf een borderline persoonlijkheidsstoornis, omdat het niet beter weet. Bij deze ernstige borderline gevallen, is er weinig kans op verbetering. Er is vaak ook nog eens sprake van kindermishandeling. Deze patiënten willen vaak geen hulp en blijven het kind belemmeren en kapotmaken. Geen enkel kind verdient het om dat mee te maken.

Het kan ook goed gaan

Bovenstaande gaat niet voor alle borderline patiënten op. Sommige borderline moeders willen hun kind oprecht het beste gunnen, kunnen met hulp of zelfs zonder hulp structuur en liefde bieden en gaan in behandeling wanneer dat nodig is. Maar het risico is wel erg groot voor borderline patiënten. Ze zijn vaak instabiel en onzeker, wat hun opvoedvaardigheden belemmert, en daarmee ook de ontwikkeling van het kind. Maar wanneer behandeling en begeleiding geaccepteerd worden, de moeder de belangen van het kind inziet en een positieve ontwikkeling doorgaat, kan het zeker geprobeerd worden. Borderline moeders kunnen zeker voor baby’s erg goede moeders zijn. De liefde van de baby streelt het ego van de moeder, en met name borderline patiënten zijn hier gevoelig voor. Bovendien zijn borderline patiënten erg spontaan, gezellig en meelevend door hun levenservaring, wat in het voordeel kan werken voor de ontwikkeling van een kind.

Adviezen voor aanstaande moeders met borderline

Wanneer er bij u sprake is van een borderline persoonlijkheidsstoornis doet u er zeker goed aan om uw kinderwens te bespreken met psychiater, huisarts en behandelaar. Zij kennen u en de ernst van uw ziektebeeld en kunnen u behalve het geven van een advies ook begeleiden met het afbouwen van de medicatie voordat u probeert om zwanger te worden. Tijdens de zwangerschap mag u namelijk geen medicatie gebruiken. Houd rekening met het feit dat een hormonaal onbalans van invloed kan zijn op uw stemming en de wisselingen die u mogelijk ervaart. Op momenten dat u stemmingswisselingen ervaart, kunt u zich namelijk storten in destructief en impulsief gedrag, met mogelijke schadelijke gevolgen voor uw ongeboren baby. Bespreek uw wens dan ook met uw omgeving en zorg voor een veilige plek waar u terecht kan als het u teveel wordt. Is de baby eenmaal geboren, begin dan zo snel mogelijk met medicatie wanneer u een ernstige borderline persoonlijkheidsstoornis heeft en volg opvoedcursussen zodat u meer pedagogische zorg kan bieden aan uw kind. Leer daarbij ook omgaan met afwijzing, want ook uw kind gaat zich in bepaalde fases tegen u afzetten. Dit zal u wellicht raken omdat dat nu eenmaal hoort bij uw ziektebeeld. Accepteer dat uw kind een individu is met aparte behoeftes en zorg voor een veilige verblijfplaats voor uw kind als het u te veel wordt. Kunt u het echt niet aan en levert hulp vanuit uw netwerk niets op, roep dan de hulp in van een jeugdzorgorganisatie voor ondersteuning bij het verzorgen en opvoeden van uw kind en houd het belang van uw kind voorop als de situatie gevaarlijk dreigt te worden.

Tot slot …

 

Borderline persoonlijkheidsstoornis kán een ernstige aandoening zijn als er sprake is van bijkomende problematiek, zoals zelfmoordneigingen en middelenmisbruik. Bovendien heeft een kind van een borderline patiënt vijf keer zoveel kans om zelf een persoonlijkheidsstoornis te ontwikkelen, maar of dit “naar boven komt” hangt af van de moeder. Geen één borderline patiënt is namelijkhetzelfde. Het heeft dan ook niet te maken met de borderline zelf, maar met de ernst, bijkomende problematiek, of er steun is vanuit de omgeving en of er behandeling wordt gevolgd. Het is voor borderline patiënten een goed idee om eerst alles op een rijtje te hebben alvorens aan kinderen te beginnen. Meestal is dit zo rond het 30e levensjaar. In die tijd nemen ook de symptomen af en verdwijnen de scherpe randjes.

 

Anticonceptie

Zodra je kennis hebt van de problemen waar een borderliner mee te maken kan hebben denkt weleens:” Het is beter dat deze personen geen kinderen krijgen en/of opvoeden.  Echter dan krijg je weer te maken met de rechten van de mens waarin staat:” Mannen en vrouwen van huwbare leeftijd hebben het recht om te huwen en een gezin te stichten”. In Nederland is  al lange tijd een discussie gaande over verplichte anticonceptie bij falende moeders. Veelal wordt er gesproken over moeders of ouders met een (licht) verstandelijke handicap. Maar aan psychiatrische problemen bij ouders wordt nauwelijks tot geen  aandacht aan besteed, terwijl Nederland op jaarbasis 405.000 mensen met een psychische aandoening en/of verslaving en met kinderen in de leeftijd tot 18 jaar telt, zo blijkt uit het Landelijk Platform GGZ.

Ondersteunende volwassene

Het is van groot belang dat er tenminste een stabiele en steunende volwassene is, die beschikbaar is voor het kind. Zorg dat je kennis hebt over borderline en lees je in. Kijk waar de borderliner mee te maken heeft en waar zij mee te kampen heeft. 

Ouder en kind

In een ouder-kindrelatie is het mentaliserend vermogen van de ouder heel belangrijk. Bij een huilende baby gaat de moeder na wat er aan de hand is, om de juiste troost te bieden: de borst, een schone luier, koestering of warme sokjes. Het kind ervaart zo dat de ouder beschikbaar is en het kan zich ontwikkelen. Elke ouder ervaart stress bij de geboorte van een baby, maar kan daar meestal mee omgaan.

Als een moeder die borderline heeft, merkt dat haar kind huilt, kan het zomaar gebeuren dat ze ervan overtuigd is dat het kind haar haat en dat zij een slechte moeder is. Zo volgen de problemen elkaar op. Door de stoornis reageert de moeder niet adequaat op haar kind, dat zich dan niet veilig kan voelen. Gelukkig kan Nijssens de congresgangers bemoedigen: er worden goede resultaten bereikt met vroegtijdige interventie en een behandeling die gericht is op het behouden en bevorderen van het mentaliserend vermogen onder stressvolle omstandigheden.

“It is a mistake, in my judgment, in psychotherapy to encourage or side with the patient’s hostility to the mother. The patient has to become aware of and express it in therapy in order to grow but whatever the source of this hostility is in the past — be it an actual memory or a fantasy to rationalize a feeling state — the problem is now the patient’s responsibility and he must work it out.”

 

Christine Ann Lawson

Dr. Christine Ann Lawson heeft in haar boek “Understanding the Borderline Mother uitvoerig vier typen borderlinemoeders beschreven. Namelijk de Queentype, Witchtype, Lonertype en de Waiftype. Deze typen kunnen in elkaar overlopen en soms kun je zelfs kenmerken hebben van twee typen. Hieronder wordt door mij, vanuit het engels vertaald,  een samenvatting gegeven van ieder type:  

1.Borderlinemoeder Queentype

“The queen” is dominant en vind dat het leven enkel en alleen om haar draait.  “It’s all about me, me, me, nothing else but me”. The queen voelt een chronische leegte van binnen en daar worden zij door gedreven. Zij wilt van een ieder de onverdeelde aandacht en deze zal zij kost wat kost opeisen. Zij wilt een speciale behandeling krijgen, welke zij door intimidatie op zal eisen.  Zij is opdringerig, luidruchtig en zit ingewikkeld in elkaar. Zij raakt snel gefrustreerd. Zij kan oneerlijk zijn en leugens vertellen om zodoende te krijgen wat zij wil. Zij heeft het gevoel dat zij in haar jeugd niet datgene kreeg waar zij behoefte aan had. Nu zij de volwassen leeftijd heeft bereikt eist zij van de mensen om haar heen  de volledige aandacht op en zij is tot alles bereidt om deze op te eisen. In het algemeen zal het haar lukken om deze aandacht te krijgen. Meestal door haar krachtige en elegante voorkomen. Zij wil rijkdom, status, bewondert worden, glamour, en bovenal aandacht. Een “nee” wordt door haar niet geaccepteerd.  Ze liegt en bedriegt, is impulsief  en is vastbesloten om te winnen. Zij is een parasiet, een bloedzuiger en buit anderen uit om haar zin te krijgen. Als het nodig is zal zij anderen omkopen om haar zin te krijgen. Haar gemanipuleer gaat heel ver. Zij kan wraaklustig zijn zonder enig schuldgevoel. The Queen zal nooit en te nimmer haar verantwoordelijkheid nemen of zich verontschuldigen.

Geen grens is haar te ver. Grenzen worden door haar overschreden zonder problemen. Zij luistert je af, neemt gesprekken op, doorzoekt jouw spullen. Als je ooit een cadeau hebt gekregen van haar, dan zal zij daar altijd iets voor terug verlangen. 

The Queen heeft een chronisch gevoel van leegte en deze wilt zij opgevuld hebben. Dit doet zij door impulsief gedrag. Dingen, goederen kopen waar zij geen geld voor heeft. Zij is een geldverkwister en heeft een gat in haar handen net als een bodemloze put. Hierdoor geraakt zij dieper in de schulden. Zij kunnen gaan hamsteren, goederen inslaan die zij niet nodig hebben, puur en alleen om de leegte die zij in zich voelen te kunnen verbloemen. Zij kunnen gaan stelen, liegen en bedriegen. In het algemeen geeft zij meer om haar bezittingen dan om haar omgeving, haar man, gezin en/of kinderen. 

Naast deze leegte kan zij ook woede en jaloezie voelen. Dit kan voor psychosomatische klachten zorgen, zoals hoofdpijnen en maagzweren.  Ze kunnen dreigen met zelfmoord, enkel en alleen om de aandacht te krijgen. De kans dat een Queen daadwerkelijk over zal gaan tot het plegen van zelfmoord is onwaarschijnlijk. 

Als echtgenoot leer je dat vrede en evenwichtigheid in de relatie verkregen kan worden door haar eisen in te wilgen. Je gaat niet met haar in discussie, een discussie die je bijvoorbaat al zult gaan verliezen.

De kinderen van “The Queen” moeten haar behoefte vervullen en dit terwijl het normaal is dat de moeder de behoefte van de kinderen zou moeten vervullen. “The Queenmoeder”, draait de rollenpatroon om. De kinderen moeten de liefde van de moeder verdienen door haar tevreden te stellen. Tevreden te stellen door in haar behoeften te voorzien. De kinderen moeten een afspiegeling worden van The Queenmoeder. Met haar kinderen zal The Queenmoeder de strijd aangaan. Strijd om aandacht, liefde, tijd en geld. Als je haar niet datgene geeft waar zij naar verlangt zal zij jou laten vallen als een baksteen. Wilt The Queenmoeder  dat je schoonmaakt, afwast of boodschappen gaat doen, dan doe je dat. Dit enkel en alleen om goedkeuring van haar te krijgen. Deze goedkeuring is echter van korte duur. Zij is namelijk niet, tot moeilijk tevreden te stellen. Deze Queenmoeder zal namelijk nooit tevreden zijn. Ben je het als kind niet eens met je moeder en ga je tegen haar wensen in, dan berg je maar. Jij zult te horen krijgen dat je niet van je  “Queenmoeder” houdt. Zij schreeuwt tegen je, is vaak woedend en als kind zijnde kun je hier behoorlijk van schrikken. Zij zal voorkomen dat jij je als eigen individu zult gaan ontwikkelen met je eigen behoeften en noden. Je wordt een gever en geen nemer. Je geeft zonder daar ooit iets voor terug te krijgen. Je krijgt geen liefde of compliment. Als kind zijnde moet je dit echter wel aan je Queenmoeder geven. Als kind zijnde raak je hiervan in de war en wordt je afhankelijk van goedkeuring. Kinderen leren al snel om zich niet tegen haar te verzetten, meer uit angst om niet door haar verstoten te worden. Als je je Queenmoeder durft te confronteren, ziet zij jou, het kind, als ontrouw aan haar. Om als kind te overleven, dien je een van de beschermingsmechanisme toe te passen welke automatisch inwerking treedt. Je grenzen worden keer op keer verlegt. Deze grenzen verleg je telkens omdat The Queenmoeder je dreigt te verlaten als je niet doet wat je zegt. Je offert je als kind op. Hiernaast volg je haar eisen op om maar niet gestraft te worden.

De kinderen van The Queenmoeder hebben een grote kans om zelf ook BPD te ontwikkelen.

“The Queenmoeder” kan zowel dramatisch, theatraal als hysterisch gedrag vertonen. Zij raakt in paniek zonder dat daar enige reden voor is

In het algemeen heeft The Queen zowel een narcistische als een borderline persoonlijkheidsstoornis. 

2. Borderlinemoeder Witchtype

“The Witchtype” is wraakzuchtig en vindt het leven een en al oorlog en dat is voor haar een reden om constant de strijd aan te gaan. Zij is op zoek naar controle en naar macht over anderen. The Witch is vervuld van zelfhaat. Deze zelfhaat komt vanuit haar jeugd. Een van haar ouders was sadistisch en/of vijandig ten opzichte van haar. Zij moest zich aan deze ouder onderwerpen. In plaats door deze cyclus te doorbreken, zet zij deze voort door eveneens naar anderen wreed  te zijn. Zij zoekt haar slachtoffers zorgvuldig uit. ( Zie ook de pagina “Waarom ik“.) Zij zoekt in het algemeen naar zwakke, jonge en machteloze slachtoffers. Deze slachtoffers kunnen zich in het algemeen nog niet zelf helpen. De Witch heeft een neus voor menselijke zwakheden. Zij draagt een vernietigende woede met zich mee. Ben je niet voor haar dan ben je tegen haar.

“The Witch” voelt zich trots wanneer zij macht en controle kan uit oefenen over anderen. Zij lokt angst uit bij anderen, anderen vergeten vaak dat angst juist een slechte raadgever is en dat je daar boven moet gaan staan. De Witch maakt juist gebruik van deze angst. Om anderen te denigreren geeft The Witch een goed gevoel. 

The Witch zal naar alle waarschijnlijkheid niet op zoek gaan naar een behandeling voor haar borderline persoonlijkheidstoornis. Zij zal de schade die zij aanricht niet herkennen en/of erkennen. Naast BPD zal zij ook PTSD (Post Traumatic Stress Disorder) hebben. 

De kinderen kunnen door de blik in haar ogen angstig worden en dit kan de kinderzieltjes doen versplinteren. Kinderen zijn in het algemeen bang van hun Witchmoeder. De kinderen leren hun gevoelens en alles waar ze van houden te verbergen. Dit is de overlevensdrang van de kinderen. (Zie ook de pagina afweermechanisme en hechting). Maar toch hebben deze kinderen het gevoel dat hun moeder dwars door hen heen kan kijken en hun gedachten kan lezen. Zij letten op hun moeder en op het gedrag wat hun moeder laat zien. Zodra de sfeer omslaat zijn de kinderen angstig om hun moeder te triggeren. 

The Witch weet precies de gevoelige snaren bij haar kinderen te raken. Zij weet precies wat zij moet zeggen om haar kinderen te kwetsen. The Witch maakt alles kapot wat geliefd is of van enige waarde is. Het maakt haar niet uit wat het is:” Een geliefd huisdier, speelgoed, kleding, schoenen en zelfs meubelstukken”.  Datgene wat het kind graag heeft zal het nooit krijgen. Dat wat het wilt, mag het niet. Verboden woorden zoals:” ik wil”, mogen niet uitgesproken worden. Als een kind een bepaald cadeau wilt dan komt The Witchmoeder met geheel iets anders aanzetten. The Witchmoeder geeft het kind het idee dat het aan het kind ligt en geeft het kind overal de schuld van:” Het ligt aan jou”. Het kind denkt dat alles zijn schuld is en kan gaan Dissociëren. (Een van de bekende beschermingsmechanismen). 

In het algemeen zullen ouders die een Borderline persoonlijkheidsstoornis hebben niet hun kinderen vermoorden. Echter mocht het voorkomen dat een ouder met deze stoornis haar kind vermoord dan behoort zij tot The Witchtype. Dit heksengedrag kan helaas dodelijke consequenties hebben. Christine Ann Lawson haalt als voorbeeld  “Susan Smith” aan. In 1994 liet Susan Smit haar auto het water inrijden. In deze auto zatten haar twee zoontjes, drie jaar en veertien maanden. Beide kinderen overleden. Zij offerde haar kinderen op, om niet verlaten te worden door haar nieuwe vriend. Haar nieuwe vriend was een rijke erfgenaam van een groot industrieel bedrijf. Nadat zij was gearresteerd schreef zij in een brief:” Niemand geeft om mij“. Dit geeft tevens haar verlatingsangst weer en dat tevens geleidt heeft tot deze wanhoopsdaad. Derhalve is het van belang dat bepaalde gedragingen van personen met een persoonlijkheidsstoornis tijdig gesignaleerd wordt, zodat tijdig ingegrepen kan worden. Moord wordt voor The Witch een optie, zodra zij het idee krijgt verlaten te worden. Verlaten  worden voelt voor hen namelijk erger aan dan de dood.

Er zijn maar weinig Borderliners een echte Witchtype. Echter in de typen, The Queen, The Hermit en The Waif  kan wel een Witchtype schuil gaan. Zodra woede getriggerd wordt door kritiek te leveren, door bedrog, afwijzing of verlating kunnen zij overgaan tot het plegen van een moord.

3. Boderlinemoeder Hermittype

“The Hermit” is angstig en vindt het leven levensgevaarlijk. The Germit bouwt een dikke muur c.q beschermingslaag om haar heen. Deze muur c.q beschermlaag beschermt zij. Zij is kwetsbaar en wantrouwt iedereen. Haar grote angst is om door anderen opgeslokt te worden. Zij voelt zich door anderen bedrogen. Zij wilt graag overal de controle op houden en speelt graag in op de schuldgevoelens van een ander. Angst speelt een grote rol in haar leven en zonder deze angst voelt zij leegte. Deze angst regeert haar leven waardoor zij onafgebroken alert is op:” verborgen signalen, stiekeme bedoelingen van anderen, ze ziet overal bedrog, complotten en rampen. Zij verwacht dat ze dingen gaat verliezen en heeft fantasieën over problemen die haar en/of anderen treffen. Zij kan paranoïde worden van wanhoop. Zij loopt andere constant te bekritiseren, maar meer om haar eigen onzekerheid te verdoezelen. 

Ziekten kan een bedreiging vormen waarop zij dan hysterisch kan reageren, zij kan het dan uitschreeuwen en huilen van angst, ook bij kleine futiliteiten zoals het stoten van een teen of het oplopen van een blauwe plek”. Door deze angst heeft zij slapeloze nachten.

Zij heeft een grote bezittingsdrang en wilt niet dat anderen aan haar goederen of bezittingen komen, deze verplaatsen of lenen. Door haar alertheid en waakzaamheid kan zij niet tot nauwelijks genieten van het leven en van de dingen om haar heen. Ook voelt zij zich niet comfortabel.

Zij is het enige borderlinetype dat alleen kan zijn. Zij houdt zich graag op de achtergrond en staat niet graag in de belangstelling. Zij wil met rust gelaten voelen omdat dit voor haar veilig voelt. Maar toch heeft ook zij last van verlatingsangst en vreest om afgewezen te worden. Afgewezen worden voelt voor haar als falen. Falen is een nachtmerrie voor de perfectionistische loner girl. Zodra zij afgewezen wordt ligt middelenmisbruik om de hoek. Middelenmisbruik zoals:” Alcohol, drugs, seks of eten”. Zij zal niet snel overgaan tot geldverkwisting, want geld geeft haar zekerheid. 

The Hermit is bijgelovig. Iedereen is  tot op zekere hoogte bijgelovig, zoals” Het niet onder een ladder doorlopen, want dat brengt ongeluk. Wanneer een zwarte kat oversteekt vlak voor je auto brengt dit ongeluk. Dit kan je keren door om te keren. Een witte kat brengt dan weer geluk. In Japan geloven ze weer in het cijfer 8. Daar zijn hotelkamers met het cijfer 8 en al helemaal op de achterste verdieping volgeboekt.  The Hermit heeft dit echter in een extreme vorm. Bij een slecht gevoelt zegt zij afspraken of vakanties af. Een huis alwaar iemand in is overleden zal zij niet kopen. Zij kan geluksgetallen hebben, meer dan een normaal denkend persoon.

Haar eigenwaarde haalt zij omhoog door haar werk of door de hobby’s die zij heeft. Zij flirt zelden tot nooit. In gezelschap heeft zij een gesloten persoonlijkheid, ze lijkt sterk en krachtig over te komen, doch kan zij bot en medogenloos zijn. Zij staat niet graag in de belangstelling en is derhalve zelden luidruchtig of dramatisch. Hoe raar het ook klinkt, als zij iemand vertrouwt, verdwijnt zij als sneeuw voor de zon. Zij zal anderen buitensluiten en of straffen. Zij trekt pruillippen, heeft sarcasme, stelt onredelijke eisen, heeft driftbuien en is uit op oorlog. Zij heeft kritiek op anderen.

The Hermit kan zonder dat iemand dat door heeft uit het leven stappen. Zij zal dat van tevoren niet laten merken dat deze gedachten door haar hoofd gaan. Zij voert het uit. Meestal doen zij dit wanneer zij omringt wordt enkel en alleen door duisternis. Zij vreest duisternis nog meer dan het leven zelf. Voor haar is uit het leven  stappen een overwinning een verlossing en een manier om jezelf te beschermen tegen de gevaren van het leven.  

De kinderen worden door haar verstikkende opvoedingsstijl verlamd. De kinderen gaan denken dat het leven daadwerkelijk gevaarlijk is. The Hermitmoeder trekt haar kinderen mee in haar cocon en zal haar kinderen binnenshuis opvoeden en hen van het zogenaamde gevaar van de buitenwereld afschermen. Echter is dit meer een projectie van de angst van The Hermitmoeder en heeft totaal niets te maken met de realiteit. De kinderen worden angstig opgevoed en zij zien dit als een normaal gegeven. De gevoelens van angst hoort bij hen en zonder deze angstgevoelens voelen zij zich leeg. De gevoelens van angst zien zij als normaal omdat zij niet anders gewent zijn. Echter weten zij niet waar zij nu precies angstig voor moeten zijn.

The Hermitmoeder zal het kind niet op ontdekkingsreis laten gaan. Echter is dat wel iets wat bij het normale leven hoort. Het kind denkt dat hij/zij het leven niet aan kan, het leert geen vertrouwen te ontwikkelen in de medemens en/of  mooie kansen aan te grijpen die voorbij komen. Door deze ervaringen met The hermitmoeder krijgen volwassenkinderen allerlei angst gerelateerde klachten zonder daar de oorzaak van te kennen.

4. Borderlinemoeder Waiftype:

“The Waif” voelt zich hulpeloos en vindt het leven te moeilijk. Zij voelt zich waardeloos en heeft het idee dat zij geen recht heeft op liefde. Zij voelt zich een mislukkeling en heeft gaandeweg de hoop verloren. Zij hunkert naar liefde, maar vindt zelf dat zij daar geen recht op heeft.  De goede dingen die op haar pad komen zijn niet van blijvende aard. Zij heeft last van paniekaanvallen, huilbuien, psychoses, paranoïde gedachten, achtervolgingswanen en depressies. Zij heeft een last van chronische eenzaamheid. Zij heeft nauwelijks last van woedeaanvallen. Zij komt fragiel en broos over en hierdoor kan zij anderen makkelijk verleiden. In gezelschap komt zij spontaan en open over. 

De Waiftype borderliner neem een hulpeloze houding aan. Zij verlangt naar complimenten en probeert deze ook te krijgen. Ze snakt naar aandacht door te klagen. Echter wanneer hulp geboden wordt weigert zij deze. Zij is van mening dat wanneer je niets hebt ook niets kan verliezen.  Zij voelt zich veilig in haar hulpeloosheid en presenteert zichzelf graag als slachtoffer. Echter wilt zij niet gered worden maar in deze hulpeloosheid blijven hangen. Zij voelt zich hier veiliger in. Het is haar comfortzone geworden. Op deze wijze zorgt zij ervoor dat anderen zich aan haar binden. Anderen voelen zich geroepen om haar te helpen, te redden en houdt zij alsnog de controle. De Waiftype verkeert graag in een fantasiewereld. Zij zijn de held van deze fantasiewereld. Zij voelen zich in deze fantasiewereld fijn en gelukkig en beter dan in de realiteit.  In deze fantasiewereld ontmoeten zij gelijkgestemde personen. 

De waiftype borderliner is bang om afgewezen te worden en heeft last van verlatingsangst. Dit kan leiden tot een depressie, impulsief gedrag, verslavingen en in een enkele situatie tot een woedeaanval. Onschuldige opmerkingen worden snel als kritiek ervaren. Hierdoor wijst zij anderen af nog voordat zij haar kunnen bekritiseren. De gedachten om zichzelf van het leven te beroven komen in haar op of zij kan zichzelf gaan verwonden. 

De Waiftype borderliner zorgt nauwelijks voor zichzelf, haar kinderen en anderen. Ook zorgt zij slecht voor haar bezittingen. Zij is makkelijk uit te buiten, vatbaar voor ongelukken en ziekten. Zij heeft om de haverklap kwaaltjes en verwaarloost haar gezondheid. Haar hulpeloosheid leidt tot slordigheid en vergeetachtigheid. 

Naar haar kinderen toe kan zij wisselend reageren. De ene keer is zij nalatig en de andere keer is zij overbezorgd. De kinderen weten hierdoor niet wat zij van haar moeten denken. De Waifmoeder heeft zoveel zorg nodig dat de kinderen vaak deze taak op zich nemen. Echter hebben de kinderen het gevoel dat zij in de zorg naar hun Waifmoeder toe tekort schieten en daarin falen. De kinderen leren op deze wijze op een zeer jonge leeftijd om snel zelfstandig te worden en voor zichzelf te zorgen.  Aan de andere kant kan zij haar kinderen buitensporig verwennen en geeft ze hen datgene wat zij graag willen. Zij geeft dan meer geld uit aan haar kinderen dan dat zij aan zichzelf uitgeeft, door bijvoorbeeld dure kleding te kopen of computergames. Echter lukt het haar niet om voor haar kinderen te sparen. Het geld dat zij ooit gespaard heeft wordt dan door haar van de rekeningen afgehaald en aan andere zaken besteedt. 

Kinderen van een Waifmoeder krijgen de boodschap mee dat het leven moeilijk en hard is. Dat het moeilijk is om de doelen die je je in het leven stelt moeilijk te realiseren zijn. Als deze kinderen volwassen zijn denken zij ook dat zij nergens recht op hebben. Lawson noemt het voorbeeld van een vrouw die net een nieuwe jurk had gekocht en wiens moeder op dezelfde dag gewond raakte bij een auto-ongeluk. Ze associeerde haar ‘zelfzuchtige’ daad met het ongeluk en bracht de jurk terug naar de winkel. 

James F. Masterson quotes  

Een bekende Amerikaanse psychiater heeft ook een aantal boeken geschreven waaronder de Borderlinemoeder. Hij heeft de borderlinemoeder beschreven om haar gedrag beter te leren begrijpen. Zoals je Borderlinemoeders hebt, zo heb je ook Borderlinevaders. (Op beiden zijn de vier genoemde typen van toepassing.)
 
Een van zijn quotes:
 
“If blame must be assessed it should be placed on the human condition which requires such prolonged dependence on one individual for development to take place. This makes the child extraordinarily vulnerable to the idiosyncrasies of that person (the mother). On the other hand, the prolonged dependence on this relationship also provides the potential for the richness of the human personality.”

Kinderen met een borderliner als ouder

  1. I have never been a fan of glossy, commercialized fairy tales, nor one to choose the princess role in a game of make-believe. What I thought stemmed from a natural tomboy resistance to all things sparkly and ethereal, I realize now was really a rejection of the darker sides of these fanciful stories. Those parts were all too familiar: the servant being verbally abused by her family, the girl locked up in a tower, the daughter sacrificing herself to save her helpless parent. The wolf blowing down my house of brick wasn’t fictional — she was my mother. My mother has borderline personality disorder (BPD), although I didn’t always know this. Even into adulthood, all I knew were our falling-outs, her suffocating narcissism, her undermining me, criticizing my marriage, pitting my siblings against one another. It wasn’t until a friend gave me Understanding the Borderline Mother that everything started coming into focus. Written by Kimberlee Roth with the help of Freda Freidman, Ph.D., LCSW 
  2. “When you’re dealing with the borderline situation, any imperfection feels like a complete threat not only to the relationship, but to the sense of identity and the sense of safety in the world. It can go in one direction or both directions. In other words, it could be the parent transmitting to the child: If you don’t complete me, I’m going to fall apart. Or the child could take it on and feel the same way: If you don’t complete me, I’m going to fall apart. Of course, the worst of all possible worlds is when it goes back and forth.”Janet Zinn a psychotherapist, adds that BPD parents exist in their own constructed realities, which can be challenging for a child to navigate: “It’s so confusing for a child, because we get our reality in some ways from our parents, and if their reality is skewed, the child is always trying to figure out what is real, what is not real.”
  3. A couple of years ago, I wrote a personal essay about the death of my biological father. My mother was the only troll in the comment section. She flooded the comments with claims of my dishonesty, my weakness, my inability to write. We’d been estranged for over two years, so I chose to contact my editor about the harassment rather than give her a personal response, which is what she wanted. Prior to our estrangement, she would explode in rage, for whatever reason, and I would respond like a scared puppy — always begging forgiveness for something beyond my control. Once she noticed her comment being deleted, she pushed back even harder, creating alternate profiles and posting intensely private information about my husband and my sister. Threats of exposing information that would make my life easily hackable almost provoked me to respond, but I fought the urge and was able to have her comments deleted. Days went by without incident, but a week later, I saw her name pop up in my email inbox. “BLOODLINE” was the subject and the message read: “I WILL ALWAYS BE A PART OF YOU NO MATTER WHAT.”The Waif tend to complain, but refuse help; they fish for compliments and then reject flattery. A Waif may present the image of a helpless victim, but can be very manipulative. Common complaints of life being unsatisfactory are typical with this type; they feel as though they will never get what they want out of life.
  4. When I was about 6 years old, I walked into my mother’s bedroom to see her sitting on the bed, weeping openly. This shocked my system to its core; she was a woman who preached the virtues of getting over things quickly, no whining. She told me that she hated her life — everything about it — so I jumped to her side and promised I would make everything better one day. Because of that promise, I took on her responsibilities until well into my young adult life: paying bills, babysitting, cleaning, budgeting — whatever she couldn’t delegate to another family member. It wasn’t an issue of her competence; she just expected it all to be done for her. To those who only knew her on a superficial level, she was the picture of independence and strength — no one could comprehend how she managed it all on her own. My siblings and I never received an award for doing the daily adult tasks; there was never so much as a thank you for making her life manageable. The Hermit sees the world as a dangerous place, and views people as inherently untrustworthy. A Hermit’s unyielding distrust often stems from childhood trauma., and with75% of people diagnose with BPD being woman, many of those traumatic instances include sexual abuse.

 

Bron: boek “Understanding the Borderline Mother” van Christine Ann Lawson, www.childhoodtraumarecovery.com en Psychiater Nijssens.

In verband met de leesbaarheid verwijs ik naar de borderliner als een “zij”. Dit is puur taalkundig gekozen. Het is niet de bedoeling te concluderen dat borderliners altijd vrouwen zijn en dat slachtoffers van borderliners altijd mannen zijn! Er zijn heel wat vrouwen slachtoffer van een mannelijke borderliners! Alle slachtoffers van borderline m/v zijn hier van harte welkom!

Copyright © Alle rechten zijn voorbehouden aan de maker van deze website: Choosewise.nl.